Beleggingscategorieën

Beursgenoteerde aandelen

APG hanteert ten aanzien van beursgenoteerde aandelen verschillende strategieën. Elke strategie heeft een eigen stijl en eigen investeringscriteria en -processen. Daar is de analyse van ESG-factoren een belangrijk onderdeel van. Net als in voorgaande jaren is in 2012 gebleken hoe waardevol de intensieve samenwerking tussen het S&G-team en de portefeuillemanagers is voor de voor onze opdrachtgevers beheerde portefeuilles.

APG hanteert de volgende strategieën voor beursgenoteerde aandelen:

  1. de Europese focusstrategie. Dat is een  in 2011 geïntroduceerde strategie met de intentie om op termijn in ongeveer 30 middelgrote bedrijven te beleggen,
  2. de Europese fundamentele strategieën, waarbij we momenteel in circa 315 grote Europese multinationale ondernemingen beleggen,
  3. de ‘global emerging market’-strategie, waarbij we in circa 385 grote bedrijven in opkomende markten in Azië, Latijns Amerika en Afrika beleggen,
  4. de wereldwijde kwantitatieve strategieën, waarbij we in circa 2.500 grote bedrijven beleggen op basis van econometrische modellen.
  5. wereldwijd beleggen via externe managers: een strategie waarmee we de beste fondsmanagers in de sector selecteren op basis van deskundig onderzoek en strenge beleggingscriteria.

De integratie van ESG-factoren is in 2012 verder verdiept en uitgewerkt dankzij de uitbreiding en professionalisering van het S&G-team. ESG-specialisten zijn nog intensiever betrokken bij nieuwe beleggingsvoorstellen en bij het monitoren van bestaande beleggingen. Daarnaast hebben ons actieve aandeelhouderschap en onze engagementactiviteiten bijgedragen aan een versterkte integratie van ESG-factoren in deze beleggingscategorieën.

In 2012 zijn de volgende onderwerpen nader onderzocht:

  • de combinatie van de functies CEO en bestuursvoorzitter bij Franse bedrijven
  • risico van continuïteit omdat de bestuursopvolging niet goed is voorbereid
  • verhoudingen tussen lokale gemeenschappen en energie- en mijnbouwbedrijven
  • risico van omkoping en corruptie, ook vanwege strengere wetgeving in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk (met een internationale reikwijdte)
  • arbeidsverhoudingen bij toeleveranciers van elektronicaproducenten

Europese fundamentele strategieën

De Europese fundamentele strategieën richten zich op ondernemingen in de Morgan Stanley Capital International Index (MSCI Index) Europe. Deze aandelenindex is samengesteld uit 436 ondernemingen in West-Europa. APG belegt momenteel in ongeveer 315 bedrijven uit deze groep. Portfoliomanagers van het team hebben actief bijgedragen aan de ontwikkeling van instrumenten om bedrijven en portfolio’s te beoordelen op hun ESG prestaties. Een voorbeeld daarvan is het ‘ESG Dashboard’ waardoor nu alle portfolio managers van APG eenvoudig inzicht hebben in de ESG-prestaties van bedrijven. De portfoliomanagers nemen relevante ESG risico’s mee in hun investment analyse. Van de ruim honderd grootste posities blijken in 14 procent van de gevallen de ESG-risico’s significant tot groot te zijn. In 47 procent van de gevallen zijn deze risico’s gemiddeld en voor 38 procent zijn de risico’s op milieu-, sociaal en governance gebied laag. Hoewel ESG-overwegingen niet altijd doorslaggevend zijn, beïnvloeden deze wel de mate van vertrouwen in investeringsvoorstellen. Dat vertrouwen heeft een sterke impact op onze beleggingsbeslissingen.

Hieronder beschrijven wij enkele relevante beslissingen en situaties uit 2012:

  • Ondanks gunstige financiële vooruitzichten heeft slecht inzicht in de veiligheids- en milieuprestaties van een oliebedrijf de doorslag gegeven om onze aandelenpositie niet verder uit te bouwen.
  • Na intensieve gesprekken met een elektriciteitsproducent over onze twijfels over de kwaliteit van het bestuur en de beperkte mogelijkheden om de CO2-uitstoot te reduceren, hebben wij ons aandeel in de onderneming teruggebracht.
  • Het S&G-team maakte een uitgebreide analyse van de ESG-strategie en –prestaties van een onderneming in de olie-en gasindustrie. We hebben met de onderneming onze bevindingen besproken tijdens een telefonische conferentie en later nog een keer onze zorgen over de ESG-prestaties overgebracht via een brief aan de CEO. Pas als we substantiële verbeteringen op ESG-gebied zien, zullen we ons aandeel in het bedrijf vergroten ondanks goede financiële vooruitzichten.
  • Na een intensieve periode van engagement met een olie- en gasonderneming hebben we meer vertrouwen gekregen in de veiligheidsmaatregelen en het risicomanagement. Het gegroeide vertrouwen heeft ertoe geleid dat we een groter aandelenbelang in de onderneming hebben genomen.
  • Een onderneming actief in de dienstverlening aan de olie-industrie werd geconfronteerd met beschuldigingen over omkoping en corruptie. Wij hebben onze belegging in dat bedrijf verkleind en ons belang in een vergelijkbaar bedrijf met aantoonbaar betere prestaties ter voorkoming van omkoping en corruptie vergroot.

Europese focusstrategie

Bij de Europese focusstrategie spelen ESG-aspecten een prominente rol. Doel van deze strategie is voor de lange termijn in circa 30 beursgenoteerde middelgrote ondernemingen te investeren. Daarom is het belangrijk de risico’s en kansen op ESG-gebied voorafgaand aan de investering goed te doorgronden. In 2012 zijn binnen de Europese focusstrategie 15 gedetailleerde ESG-onderzoeken gedaan. Met een aantal bedrijven is voorafgaand aan de beleggingsbeslissing contact gezocht om de risico’s op het ESG-gebied met het management te bespreken. Deze dialoog wordt ook na investering voortgezet om de ontwikkelingen te monitoren.

  • We hebben veel aandacht besteed aan het risico van omkoping en corruptie. Bij drie bedrijven hebben we onze investering uitgesteld totdat we voldoende zicht hadden op de systemen die de bedrijven hebben om deze zaken tegen te gaan. Bij een ander bedrijf hebben we afgezien van investering vanwege een lopend fraudeonderzoek en monitoren we nu het verdere verloop.
  • Bij een onderneming hebben we aandachtspunten geïdentificeerd op het terrein van operationele aansturing en controle. We hebben een intensieve dialoog met de onderneming over deze zaken gehad.
  • Bij drie middelgrote beursvennootschappen was geen goed plan voor de opvolging van de CEO. Dit had de hoogste prioriteit in onze dialoog met het bedrijf. Intussen hebben de ondernemingen een degelijk opvolgingsplan gepresenteerd.
  • We kwamen erachter dat een onderneming mogelijk het risico liep op een conflict met vakbonden. Bij gedetailleerde navraag bij het bedrijf bleek van arbeidsonrust geen sprake. Het kon via de resultaten van een tevredenheidsonderzoek aantonen dat de werknemers juist zeer gemotiveerd waren. Ook hebben we vastgesteld dat de onderneming de juiste procedures heeft gevolgd en goede communicatie met de medewerkers onderhoudt.
  • Bij bedrijven met in onze ogen al te ruime bevoegdheden om nieuwe aandelen uit te geven, hebben wij in aandeelhoudersvergaderingen tegen verlenging van deze bevoegdheid gestemd.
  • Bij vijf bedrijven hebben we het personeelsverloop en de veiligheidsprestaties nadrukkelijk onder de loep gehouden. Bij een aantal bedrijven zou een hoog personeelsverloop een bedreiging kunnen vormen voor de groeiambities. Aan de andere kant versterkten bovengemiddelde veiligheidsprestaties ons vertrouwen in een aantal bedrijven.

‘Global emerging market’-strategie

Binnen de ‘global emerging market’-strategie belegt APG in circa 385 bedrijven belegd in de regio’s Oost-Europa, Afrika, Latijns-Amerika en Azië. Deze strategie legt tegelijkertijd nadruk op een gebalanceerde landenselectie. Om te bepalen welk gewicht een land in de portefeuille moet krijgen, gebruiken we een model met macro-economische en financiële risico’s evenals ESG-indicatoren. In deze strategie is de analyse van ESG-factoren een vast onderdeel van het beleggingsproces voor grote of strategische beleggingen.

Afgelopen jaar hebben we een dialoog gestart met verschillende beursgenoteerde bedrijven in China, Zuid- Korea en Taiwan over hun ‘corporate-governance’-prestaties waarbij we aandringen op verbetering van het bestuur. Verder hebben we met ondernemingen gesproken over eventuele betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen. De media-aandacht die incidenten in het kader van deze mensenrechtenschendingen kregen heeft gezorgd voor extra gevoeligheid voor onze argumenten en aanbevelingen tot verbetering bij ondernemingen met wie wij in gesprek waren.

Kwantitatieve strategieën

Bij de kwantitatieve beleggingsstrategieën selecteren we op grond van statistische analyses bedrijven om in te beleggen. Dit gebeurt met behulp van modellen gebaseerd op financiële indicatoren. Dit heeft als voordeel dat de portfoliomanagers op efficiënte wijze in een groot aantal bedrijven kunnen investeren. Hoewel het hier gaat om meer dan 2.500 ondernemingen is APG zich bewust van de noodzaak van betrokken aandeelhouderschap. Een belangrijk onderdeel daarvan is het uitoefenen van stemrecht. Als er aanleiding toe is, gaan we ook de dialoog met de ondernemingen aan.

Tegelijkertijd onderzoeken de kwantitatieve beleggingsexperts hoe zij ESG-indicatoren kunnen identificeren die een directe relatie met de financiële prestaties van beursgenoteerde bedrijven hebben. De eerste resultaten zijn hoopgevend, maar nader onderzoek is noodzakelijk. Gedetailleerde data is nodig en die moet verzameld worden in een vervolgonderzoek. Daarom zijn we vorig jaar een exclusieve strategische alliantie aangegaan met een extern onderzoeksbureau. Het doel van dit onderzoek is het vinden van zogenoemde verborgen risico’s die nog niet door de markt in de prijs van het aandeel zijn verwerkt en waar APG een financieel voordeel mee zou kunnen behalen. Vooral ESG-risico’s zijn nog een onontgonnen terrein die niet altijd door de aandelenmarkt op juiste waarde geschat worden en daardoor niet verdisconteerd worden in de aandelenkoers. Daarnaast worden ESG-risico’s over het algemeen pas onderkend op het moment dat een incident in de media komt, wat consequenties kan hebben voor de aandelenkoers. De publieke reacties en de reacties in de financiële markten op dergelijke incidenten verschillen ook per incident. Reputatieschade die ondernemingen bij ESG-gerelateerde incidenten lopen, is moeilijk te meten en te kwantificeren. Op dit gebied ligt dus een relevante uitdaging voor zowel de markt als voor APG. Ons kwantitatieve beleggingsteam zal daarom in 2013 met dit onderzoek verder gaan.

Vastrentende waarden

APG verstrekt leningen aan overheden en bedrijven in de vorm van staatsobligaties en bedrijfsobligaties. Portefeuillemanagers en het S&G-team beoordelen financiële en ESG-risico’s van deze vastrentende waarden. Per beleggingscategorie binnen de vastrentende waarden leggen wij hieronder uit hoe wij ons verantwoord beleggingsbeleid in de beleggingsprocessen integreren.

APG belegt niet in staatsobligaties van tien specifieke landen. Dat zijn de landen waarvoor een wapenembargo van de VN Veiligheidsraad van kracht is. Met Sustainalytics, een onderzoeksbureau op het gebied van duurzaamheid, is een speciaal instrument ontwikkeld dat APG een goed inzicht geeft in ESG-gerelateerde risico’s van nagenoeg alle landen van de wereld. Dit effectieve instrument wordt gebruikt om land/regio specifieke analyses voor het beleggen in staatsobligaties te ondersteunen.

Binnen de bedrijfsobligatieportefeuilles maakt APG analyses van diverse sectoren in uiteenlopende regio’s. Daarbij worden relevante ESG-issues en duurzaamheidsprestaties van bedrijven in kaart gebracht en meegenomen in beleggingsbeslissingen. In 2011 hebben we aangekondigd dat de integratie van ESG-analyses in het beleggingsproces van bedrijfsobligaties verder zou verbeteren en dat doel is bereikt. Zo namen de kredietanalisten voor energiesectoren deel aan periodieke bijeenkomsten van het S&G-team en van de managers van de aandelenportefeuilles om de belangrijkste ontwikkelingen onder de aandacht te brengen en de prioriteiten voor nader ESG-onderzoek en engagement gezamenlijk te bepalen. Immers ook op basis van onze obligaties in ondernemingen gaan we de dialoog aan met ondernemingen over duurzaamheid en governance onderwerpen.

Daarnaast zijn twee instrumenten ontwikkeld waarmee portefeuillemanagers en analisten op eenvoudige wijze inzicht kunnen verwerven in de ESG-prestaties van bedrijven. Eén van die instrumenten is het eerder genoemde ESG Dashboard. Het andere instrument is het ‘ESG Company Risk Comparison Profile’ dat het afgelopen jaar met dataleverancier Bloomberg is ontwikkeld. Dit instrument biedt inzicht in de trendmatige ontwikkelingen zoals vijf achtereenvolgende jaren energieverbruik, CO2-emissies en bijvoorbeeld het aantal (dodelijke) ongelukken in bepaalde sectoren. Hiermee kunnen we specifieke bedrijven toetsen aan relevante trends en daaruit conclusies trekken over hun ESG-prestaties. Tegelijkertijd maakt dit instrument het mogelijk om deze prestaties te vergelijken met sector- of branchegenoten.

Overige beleggingen

APG is voortdurend op zoek naar investeringsmogelijkheden die een duurzame maatschappelijke ontwikkeling kunnen ondersteunen en bespoedigen. Dat doen we omdat we willen bijdragen aan een betere wereld die voor de generaties van nu en van de toekomst een goede kwaliteit van leven kan bieden. Deze beleggingen moeten naast het bieden van een maatschappelijk gewin ook in lijn zijn met onze financiële rendementsverwachtingen.

We beleggen in activiteiten die oplossingen bieden voor bijvoorbeeld klimaatverandering, waterschaarste en waterovervloed, vervuiling en verlies van leefgebieden en diersoorten. Tevens zijn wij geïnteresseerd in beleggingen die bijdragen aan de ontwikkeling van mensen en landen in armoede en gebrekkige economische en sociale omstandigheden.

Wij streven altijd naar een aantrekkelijk financieel rendement, maar beleggingen worden door ons op waarde geschat als ze een duidelijke bijdrage leveren aan de oplossing van een sociaal- en/of milieuprobleem. Dat betekent dat wij kritisch kijken naar ondernemingen en sectoren en hun prestaties op duurzaamheidsgebied.

Vastgoed

Jaarlijks worden de vastgoedbeleggingen van APG met behulp van de Global Real Estate Sustainability Benchmark (GRESB) gescreend op milieuprestaties op het gebied van energieverbruik, waterverbruik, afvalniveaus en CO2-uitstoot. Op basis van de uitkomsten van deze screening gaan we met betrokkenen in overleg om de duurzaamheidsprestaties van de portefeuille te verbeteren. Op het gebied van duurzaamheid, uitgedrukt in een ‘GRESB-score’, presteert onze vastgoedportefeuille (van bijna 200 vastgoedbeleggingen) beter dan de benchmark (van 443 vastgoedbeleggingen). Kortom, onze vastgoedportefeuille bevat vastgoedfondsen en beursgenoteerde vastgoedbedrijven die beter scoren dan het gemiddelde van de GRESB-benchmark.

De toetsing aan GRESB is een verplicht onderdeel van het onderzoeksproces van de beleggingen in onze strategische vastgoedportefeuille. Binnen dat proces dienen externe vastgoed(fonds)managers en vastgoedondernemingen de online GRESB-survey in te vullen. Het jaarlijkse GRESB-onderzoek wordt gebruikt om de duurzaamheidsprestaties van vastgoedbeleggingen te meten, te blijven volgen en, waar nodig, bij te sturen door het voeren van een actieve dialoog met het management.

Voor nieuwe vastgoedbeleggingen binnen de strategische vastgoedportefeuille onderzoeken we – voordat belegging wordt gedaan- de corporate governance prestaties en gaan de dialoog met dit bedrijf aan. Deze ondernemingenmoeten binnen een periode van twee jaar beter scoren dan het gemiddelde van hun GRESB vergelijkingsgroep. De vergelijkingsgroep is zo opgesteld dat een vastgoedfonds of beursgenoteerd vastgoedbedrijf alleen vergeleken wordt met andere vastgoedfondsen en beursgenoteerde vastgoedbedrijven opererend in dezelfde regio en zelfde vastgoedsectoren (winkels, kantoren en logistiek vastgoed bijvoorbeeld). In 2012 is uit naam van GRESB met 241 managers van beursgenoteerde vastgoedondernemingen en niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen over hun prestaties gecorrespondeerd. In 2011 waren dat 171 bedrijven. De fondsen en bedrijven krijgen hiermee inzicht in hun scores in verhouding tot diverse vergelijkingsgroepen. Tevens krijgen zij advies over een stappenplan voor de verbetering van hun duurzaamheidsprestaties.

In 2012 hebben we uitgebreid gesproken met een hotelketen, Lemon Tree, in India waarin we hebben belegd, over het ontwikkelen van een gedragscode om corruptie in haar bedrijfsactiviteiten te voorkomen. Op ons advies heeft de onderneming een dergelijke code ontwikkeld. We houden de onderneming nauwgezet in de gaten of de code in de praktijk wordt gebracht.

Infrastructuur

APG belegt in wegen, (openbaar) vervoersnetwerken, water, energieopwekking, transmissie- en distributienetwerken, communicatie en havens. Diverse infrastructuurbeleggingen die aan onze risico-rendementsdoelstellingen bijdragen, helpen tegelijkertijd ook bij de aanpak van belangrijke sociale of milieu-uitdagingen, zoals de strijd tegen klimaatverandering. Hiertoe behoren onder meer beleggingen in duurzame energie, drink- en afvalwaterzuivering, afvalverwerking, scholen en ziekenhuizen. Direct en indirect via onze externe fondsmanagers zetten we beleggingsprojecten op die in deze twee opzichten waarde toevoegen.

Van de vele beleggingsvoorstellen die worden gescreend, leidt lang niet ieder voorstel tot een investering. We stellen immers strenge voorwaarden aan het risico-, rendements- en duurzaamheidsprofiel van iedere belegging. De portefeuille van duurzame en maatschappelijk verantwoorde beleggingen groeit gestaag. Hieronder beschrijven we een aantal voorbeelden.

Duurzame energie

Beleggingen in duurzame energie (wind-, zonne-, bio- en waterkrachtenergie) zijn doorgaans erg interessant voor onze infrastructuurportefeuille, vooral vanwege de positieve milieueffecten ervan. Bij duurzame energie is echter sprake van continu veranderende regelgeving en beleid, op zowel nationaal als internationaal niveau. Daarom letten we bij dergelijke projecten specifiek op zogenoemde regelgevingsrisico’s die van invloed kunnen zijn op onze beleggingen. Daarnaast analyseren we technologierisico’s, omdat de technieken voor duurzame energiewinning zich snel ontwikkelen.

We hebben ons gecommitteerd aan een belegging van € 100 miljoen in HgCapital Renewable Power Partners 2. Dit is een infrastructuurfonds met een vermogen van € 500 miljoen dat investeert in projecten voor opwekking van duurzame energie in West-Europa. Het fonds belegt in duurzame energieprojecten die werken met bewezen technologieën, zoals windparken op land en kleine waterkrachtcentrales. In 2012 is geïnvesteerd in drie windparken en in veertien operationele waterkrachtprojecten.

Hedgefondsen

Hedgefondsen zijn beleggingsfondsen die een grote verscheidenheid aan strategieën toepassen om rendementen op de financiële markten te behalen. In de nasleep van de financiële crisis is regelmatig kritiek geuit vanuit de samenleving over de manier waarop hedgefondsen opereren. Onderwerp van dergelijke kritiek is veelal het gebrek aan transparantie van dergelijke fondsen, evenals een onverantwoorde risicolust en een gebrek aan prudent toezicht hierop. De beleggingen in hedgefondsen worden door APG gescreend op ESG-aspecten, waarbij het S&G-team een belangrijke stem heeft in de beoordeling van de fondsen. Het S&G-team is daarom nadrukkelijk betrokken bij de beoordeling van nieuwe beleggingsvoorstellen. De analyse van het S&G-team wordt bovendien door een intern beleggingscomité bestaande uit senior-managers beoordeeld. Wij hebben een werkgroep van wereldwijde beleggers geleid om te komen tot richtlijnen voor hedgefondsen op het gebied van verantwoord beleggen en transparantie, Dit heeft geresulteerd in de publicatie van een discussiedocument van de UNRPRI dat als een richtlijn dient voor institutionele beleggers in de selectie en monitoring van haar hedgefondsmanagers.

Private equity

Private equity is een beleggingscategorie die niet zo streng is gereguleerd als beleggingen op de openbare kapitaalmarkt. Private equityfondsen beleggen in niet-beursgenoteerde beleggingen. Wij beleggen in deze gespecialiseerde fondsen. Vanwege het niet-publieke karakter en daardoor een minder strenge regulering van deze fondsen en hun beleggingen vindt APG dat de ondernemingen waarin belegd wordt met extra aandacht beoordeeld moeten worden op hun ESG-prestaties.

Wij verwachten van de private equity partijen met wie wij in zee gaan dat zij voldoen aan ons verantwoord beleggingsbeleid en dat zij zich verbinden aan afspraken over periodieke verantwoording en transparantie. Op die manier kunnen wij deze ondernemingen en fondsen goed monitoren in hun ESG-prestaties.

De kredietcrisis heeft geleid tot een aantal initiatieven voor lokale richtlijnen voor private-equityfondsen om onder meer transparantie en verantwoord bestuur te bevorderen. Dit gebeurde in Frankrijk, Groot-Brittannië en Australië. APG heeft een leidende rol gespeeld in het ontwikkelen van een raamwerk -samen met andere institutionele beleggers- voor ESG-disclosure van fondsmanagers van private equity. In 2013 zullen we fondsmanagers van private equity aan te moedigen deze uitgangspunten te gebruiken en transparanter te zijn over hun ESG-activiteiten. Het raamwerk wordt in maart 2013 worden gepubliceerd.

In 2010 heeft APG via een door Reservoir Capital Group (een Amerikaanse, op alternatieve beleggingen gerichte vermogensbeheerder) beheerd investeringsfonds belegd in ContourGlobal (CG). CG is opgericht in 2005 en ontwikkelt, koopt en exploiteert elektriciteitscentrales en centrales voor stadsverwarming en andere energie-infrastructuur over de hele wereld. De beleggingsportefeuille van CG omvat vijftien landen op vier continenten. Het betreft voornamelijk opkomende economieën. In een aantal van haar projecten heeft CG samengewerkt met investeerders zoals de Overseas Private Investment Corporation (OPIC), een onafhankelijke organisatie gelieerd aan de Amerikaanse overheid, en de International Finance Corporation (IFC), onderdeel van de Wereldbank.

Bij activiteiten in ontwikkelingslanden kan het nodig zijn om verhoogde waakzaamheid te betrachten op het gebied van milieu, landenrisico, mensenrechten en corruptie. Bij het aangaan van de belegging door APG is CG akkoord gegaan met het implementeren van stringentere ESG-eisen dan tot dusver gehanteerd. CG heeft zich gecommitteerd aan een sociaal- en milieubeleid gebaseerd op de IFC Performance Standards on Social and Environmental Sustainability. CH rapporteert op regelmatige basis aan APG hoe zij haar beleid in de praktijk heeft gebracht. In deze rapporten geeft CG praktische voorbeelden van de voornaamste sociale en milieu issues die zij in haar investeringen tegen komen.

Grondstoffen

In de grondstoffenportefeuille wordt direct of indirect via fondsen in niet-beursgenoteerde ondernemingen belegd die actief zijn in bosbouw, landbouw, mijnbouwactiviteiten en olie- en gasexploratie en -productie. In 2012 hebben wij onze interne richtlijnen geëvalueerd en verder aangescherpt. Wij stellen hoge eisen aan de ESG-prestaties van deze ondernemingen, evenals het toezicht hierop door de fondsen waarin wij beleggen. We vragen van alle fondsen die in de mijnbouw en olie- en gaswinning in opkomende markten beleggen, dat zij contractueel instemmen met een werkwijze conform internationaal geaccepteerde richtlijnen. Dit betreft de prestatienormen voor maatschappij en milieu van de International Finance Corporation (IFC) en bijvoorbeeld ook de richtlijnen ten aanzien van milieu, gezondheid en veiligheid in de mijnbouw en olie- en gaswinning van de World Bank Group (de zogenoemde EHS- richtlijnen).

Iedere belegging in deze portefeuille is bovendien afhankelijk van goedkeuring van het S&G-team, dat zijn besluit baseert op grondige analyses. Daarnaast vindt regelmatig een bezoek plaats van de portefeuillemanagers aan de beleggingsprojecten in de grondstofportefeuille. Deze bezoeken zorgen ervoor dat o.a. de ESG-prestaties van de beleggingen gedegen kunnen worden beoordeeld. De ESG-analyses van deze beleggingen worden doorgaans gebaseerd op hoge internationale standaarden, zoals de IFC Performance Standards en bijvoorbeeld het Sustainable Development Framework van de International Council on Mining and Metals (ICMM) bij mijnexploitaties.

Op het gebied van landbouw analyseren en beoordelen we niet alleen onze eigen beleggingen op ESG-factoren, maar leveren we ook een bijdrage aan de ontwikkeling van de standaarden voor beleggen in landbouwgronden. Samen met andere institutionele beleggers zijn de Principles for Responsible Investment in Farmland opgesteld, om duurzaamheid, transparantie en verantwoording op dit gebied te verbeteren.

Hoge duurzaamheidswaarde

Duurzame energie
Beleggingen in duurzame energie (wind-, zonne-, bio- en waterkrachtenergie) zijn doorgaans erg interessant voor onze infrastructuurportefeuille, vooral vanwege de positieve milieueffecten ervan. Bij duurzame energie is echter sprake van continu veranderende regelgeving en beleid op zowel nationaal als internationaal niveau. Daarom letten we bij duurzame energieprojecten specifiek op zogenoemde regelgevingsrisico’s die van invloed kunnen zijn op onze beleggingen. Daarnaast analyseren we technologierisico’s, omdat de technieken voor duurzame energiewinning zich snel ontwikkelen.

We hebben ons gecommitteerd aan een belegging van € 100 miljoen in HgCapital Renewable Power Partners 2. Dit is een infrastructuurfonds met een vermogen van € 500 miljoen dat investeert in projecten voor opwekking van duurzame energie in West-Europa. Het fonds belegt in duurzame energieprojecten die werken met bewezen technologieën, zoals windparken op land en kleine waterkrachtcentrales. In 2012 is geïnvesteerd in drie windparken en in 14 operationele waterkrachtprojecten.

Afval
APG heeft een relatief groot belang in het Italiaanse afvalbedrijf Herambiente. Het is een onderdeel van de Hera Group, waarvan APG ook aandelen in portefeuille heeft. Herambiente is een prominent afvalbedrijf in Italië en actief in de totale keten van afvalverwerking in het noorden van het land. Van de 80 afvalverwerkingsinstallaties heeft het bedrijf zeven zogenoemde ‘energie uit afval–centrales’ in beheer. Het streven is zoveel mogelijk afval te recyclen en te verwerken tot duurzame energiebronnen. Voor het afval dat overblijft of te gevaarlijk is, heeft het bedrijf de beschikking over elf stortplaatsen. APG draagt met zijn beleggingen graag bij aan de ontwikkeling van duurzame energiebronnen en het terugdringen van de wereldwijde afvalmassa.

Scholen
Schoolgebouwen zijn ook aantrekkelijk om in te beleggen via een publiek-private-samenwerking (PPS). Deze samenwerkingsvorm is in Nederland nog niet zo gebruikelijk, maar dat is die wel in bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Beleggingen in schoolgebouwen bevatten een beperkt risico en doorgaans een fatsoenlijk rendement. Daarnaast spreekt het voor zich dat de financiële bijdrage aan publieke scholing een maatschappelijke taak vervult die goed bij ons verantwoord beleggingsbeleid past. APG heeft verschillende beleggingen in scholen en ziekenhuizen in de vorm van een publiek-private-samenwerking (PPS).

Uw pensioenartikelen

inhoud

Reader uitleg | Deel uw reader

U bevindt zich op uw eigen reader-pagina waar u de voor u interessante artikelen kunt verzamelen en bewaren. U kunt inloggen zodat u deze reader overal kunt lezen. U bent nog niet ingelogd en daarom worden deze artikelen alleen in deze sessie bewaard.

Login met uw Twitter of uw Facebook of uw LinkedIn account

Print de reader inhoud