Individueel pensioen, nog een hoop te doen?

13 oct 2014 - Maurits Aben, Ruben Laros, Jaap de Vries (allen APG)

De Nederlandse pensioendiscussie is in volle gang. Het huidige collectieve systeem heeft de nodige kritiek gekregen, maar een adequaat alternatief is op dit moment niet beschikbaar. Hoewel er een beweging is naar individuele pensioenen (premieregelingen), heeft de vraag hoe deze regelingen vormgegeven moeten worden nog weinig aandacht gekregen.

Een belangrijk onderdeel is de uitkeringsfase van individuele premieregelingen. Het onderwerp is extra relevant, aangezien het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft aangekondigd dit op te pakken als een van hun belangrijke verbeteringen  van premieregelingen.

Individuele regelingen

Voor individuele regelingen in de tweede en derde pijler is het op dit moment niet mogelijk om in de uitkeringsfase risicobudget te behouden.
Er is geen mogelijkheid om een levenslange uitkering [een annuïteit] aan te schaffen die corrigeert voor inflatie. Dit betekent een beperking in de keuzemogelijkheden voor het individu om een adequaat pensioen op te kunnen bouwen via een beschikbare premieregeling.

Om te kijken in hoeverre dit de welvaart van het individu raakt hebben we een model gebouwd met daarin de AOW aangevuld met drie type annuïteiten. De drie typen annuïteiten zijn: de nominale annuïteit (vaste maandelijkse bedragen), reële annuïteit (bedrag aangepast aan de gerealiseerde inflatie) en de variabele annuïteit (de uitkering hangt af van onderliggende aandelenindex). Het doel was om te kijken hoe een eventuele aanpassing in de huidige regelgeving kan leiden tot een welvaartsverbetering. Daarbij is gebruik gemaakt van de financiële marktverwachting van de Commissie Parameters. Deze parameters voor marktvariabelen zullen in de toekomst gebruikt worden door pensioenfondsen.

Uitkomst

De voornaamste uitkomst van deze studie is dat het nemen van aandelenrisico door middel van de variabele annuïteit grote welvaartswinsten oplevert in de uitkeringsfase. Dat is niet heel gek; het grote aantal jaren dat mensen genieten van hun pensioen en dat er rendement verdiend wordt, is op het moment dat de pensioenpot het hoogst is.

Toch, en dat komt met name door wetgeving, hebben de meeste deelnemers in individuele regelingen een nominale annuïteit, terwijl de lage langetermijnrentes zorgen voor een laag rendement op deze annuïteit.

Vanzelfsprekend is het zo dat variabele annuïteiten een groter risico met zich meebrengen, maar zelfs onder pessimistischere scenario’s blijft deze annuïteit een belangrijke rol vervullen. Een tweede uitkomst is dat de reële annuïteit weinig tot geen welvaartswinst oplevert in aanwezigheid van de variabele annuïteit. De variabele annuïteit zorgt er namelijk voor, dat de aantrekkelijkheid van de reële annuïteit minder wordt door ‘rendement op rendement’. Deze voor inflatie gecorrigeerde annuïteit wordt pas later in het pensioen aantrekkelijk en bij een hoge mate van risicoaversie. De conclusie uit dit onderzoek is, dat het een goede zaak is dat in Den Haag de discussie is gestart, om in de uitkeringsfase van beschikbare premieregelingen ook variabele annuïteiten mogelijk te maken. Natuurlijk zal het bepalen van een goede allocatie tussen variabele en nominale annuïteiten voor veel deelnemers een heel lastige beslissing zijn. Daarom zullen deze keuzes helder toegelicht moeten worden, zodat ook mensen met beperkte financiële kennis de juiste pensioenoplossing krijgen. Individueel pensioen, nog een hoop te doen!

Maurits Aben, Account Manager, Asset Management

Ruben Laros, Strateeg, Group Strategie & Beleid

Jaap de Vries, stagiair Group Strategie & Beleid (april – september 2014)

Uw pensioenartikelen

inhoud

Reader uitleg | Deel uw reader

U bevindt zich op uw eigen reader-pagina waar u de voor u interessante artikelen kunt verzamelen en bewaren. U kunt inloggen zodat u deze reader overal kunt lezen. U bent nog niet ingelogd en daarom worden deze artikelen alleen in deze sessie bewaard.

Login met uw Twitter of uw Facebook of uw LinkedIn account

Print de reader inhoud