Beleggen in infrastructuur is de kinderjaren voorbij

Pensioenfondsen lopen, na aanvankelijke koudwatervrees, steeds meer warm voor investeren in havens, wegen en vliegvelden

18 may 2015 - Nelleke Trappenburg, Het Financieele Dagblad

'Waarom is infrastructuur zo interessant voor pensioenbeleggers? Gert Dijkstra van APG legt het uit in een interview met Het Financieele Dagblad. Het beste voorbeeld is een tolweg, zoals bijvoorbeeld de Route du Soleil in Frankrijk.

Hij noemt als voorbeeld Route du Soleil in Frankrijk, de snelweg naar Zuid-Frankrijk die menig Nederlands vakantieganger een duit heeft gekost. APG strijkt elk jaar een deel van deze tolopbrengsten op en ontvangt daarmee een mooi en stabiel rendement op deze belegging. En als kers op de taart bewegen de tolinkomsten ook nog mee met de inflatie, doordat de tarieven elk jaar verhoogd worden. Aangezien pensioenfondsen ernaar streven een waardevast pensioen uit te keren, is dit zeer welkom.

Beleggen in infrastructuur is de kinderjaren voorbij

Toch is het niet altijd juichen geblazen bij beleggers. Beleggingen in infrastructuur pakken ook weleens verkeerd uit. Zo zijn er in Spanje nogal wat tolwegen aangelegd, waar veel minder gebruik van wordt gemaakt dan de beleggers was voorgespiegeld. Niet in de laatste plaats doordat de tolwegen pal naast bestaande gratis ­wegen zijn aangelegd. APG heeft ook in zo'n Spaanse tolweg geïnvesteerd en zegt nu, vooralsnog, 'duur betaald' te hebben.

Infrastructuur is een relatief jonge beleggingscategorie. APG bijvoorbeeld belegt er pas sinds 2004 in en geldt in Nederland samen met pensioenuitvoerder PGGM als een voorloper. De eerste wegen en ziekenhuizen waar in werd geïnvesteerd bevonden zich vooral in het Verenigd Koninkrijk en Australië. Maar de laatste tien jaar besluiten ook andere landen steeds vaker infrastructuur te financieren via private geldschieters. In Nederland was het eerste project de bovenleiding van de hogesnelheidslijn. 'Toen dat goed verliep, volgden er mondjesmaat meer van dit soort publiek-private samenwerkingen. De laatste jaren komt het in Nederland echt op stoom', stelt Wim Blaasse van DIF, een beheerder van infrastructuurfondsen. Bij dit soort publiek-private projecten besteedt de overheid niet alleen de bouw van bijvoorbeeld een brug uit, maar ook het onderhoud en de financiering. Er komt dus veel meer risico bij de investeerder te liggen. Daarbij gaat het om contracten van soms wel dertig jaar.

Volgens de institutionele beleggers APG, PGGM en DIF is beleggen in dit soort projecten interessant voor pensioenfondsen omdat het langetermijnbeleggingen zijn met stabiele en daardoor voorspelbare kasstromen. Ook is het rendement relatief hoog: bij investeringen vanaf de start van de bouw rond de 11% à 12% en in een later stadium eerder rond de 8% à 9%. Daarbij zit er vaak een inflatiecomponent in, denk aan een tolweg.

Daar staat tegenover dat de beleggingen tussentijds moeilijk zijn om te zetten in contanten. Maar pensioenfondsen zijn volgens Dijkstra van APG juist bereid én in staat om dat liquiditeitsrisico te nemen. Een ander risico is dat de opdrachtgever, meestal een overheid, geen betrouwbare partner blijkt te zijn. Dit is bijvoorbeeld gebeurd bij zonne-energieprojecten in Spanje, waarbij de overheid ineens de subsidie stopzette. De geldschieters hadden het ­nakijken.

Ook blijken projecten niet altijd goed uit te pakken neem de tolwegen in Spanje en lopen pensioenfondsen een reputatierisico. Als bijvoorbeeld een brug instort, of er blijkt fraude gepleegd te zijn bij de bouw van een haven, kan dat negatief uitstralen op de fondsen.

Door deze risico's, en het feit dat er nog zo weinig ervaring mee was, durfden veel investeerders het in de eerste jaren nog niet aan. Maar nu, zo'n tien jaar verder, begint deze situatie te veranderen en zien steeds meer beleggers de voordelen van infra. Grote partijen uit Azië, maar ook uit Canada, begeven zich inmiddels ook op de markt. De huidige marktomstandigheden stimuleren dat, doordat het door de lage rente lastig is om geld voor lange tijd ­renderend weg te zitten. De Nederlandse pensioenbeleggers zien dat er daardoor meer druk komt op de rendementen.

Volgens APG wordt er soms zo agressief geboden dat de uitvoerder zich genoodzaakt ziet zich terug te trekken. Dat is even slikken. De pensioenuitvoerder heeft onder meer van zijn grootste klant, pensioenfonds ABP, de opdracht gekregen het belang in duurzame energie de komende drie jaar te verdubbelen. 'Dat wordt een uit­daging', aldus Dijkstra. Veel duurzame energieprojecten vallen onder infrastructuur, denk aan windenergie.

Overigens is de concurrentie wel beperkt tot een aantal grote spelers. Dijkstra: 'Je moet wel een cheque van een paar honderd miljoen euro kunnen uitschrijven.' Kleinere pensioenfondsen kunnen daarom volgens hem niet rechtstreeks in infrastructurele projecten stappen. Deze fondsen kunnen er alleen in beleggen via externe fondsen.

Lees het hele artikel op de website van Het Financieele Dagblad (account vereist)

Lees meer:

Uw pensioenartikelen

inhoud

Reader uitleg | Deel uw reader

U bevindt zich op uw eigen reader-pagina waar u de voor u interessante artikelen kunt verzamelen en bewaren. U kunt inloggen zodat u deze reader overal kunt lezen. U bent nog niet ingelogd en daarom worden deze artikelen alleen in deze sessie bewaard.

Login met uw Twitter of uw Facebook of uw LinkedIn account

Print de reader inhoud