Afdekken dollarrisico is bittere noodzaak

13 may 2015 - André de Vos, Pensioen Pro

De wisselkoersen van de Amerikaanse dollar, de Zwitserse frank en de roebel zijn de afgelopen maanden erg beweeglijk. In Pensioen Pro geeft Thijs Aaten van APG uitleg over hoe veel pensioenfondsen omgaan met dit valutarisico.

De Amerikaanse dollar heeft de afgelopen maanden een wilde rit achter de rug. Andere valuta, waaronder de Zwitserse frank en de roebel kregen het juist zwaar te verduren. Wat betekent dit voor pensioenfondsen?

In de pensioenwereld is het de gouden regel: valutarisico dek je af. Niets zo vervelend als je achterban moeten melden dat de dekkingsgraad is gedaald omdat de dollar niet goed presteert. De keerzijde van dat verhaal is te zien in de rapportages van toezichthouder DNB. De valutacontracten van pensioenfondsen stonden eind 2014 ruim € 10 mrd in de min. Wel weer minder dan het record van drie maanden eerder: -€ 13 mrd. Valutarisico afdekken was het afgelopen jaar geen lucratieve bezigheid.

Valutarisico is voor pensioenfondsen vrijwel synoniem aan dollarrisico. Ter illustratie: marktleider APG heeft zo’n € 170 mrd in dollars belegd, PGGM ongeveer € 55 mrd (ruim een kwart van het totaal belegd vermogen).

Met zulke grote belangen is het logisch dat pensioenfondsen kijken wat wisselkoersen voor hun beleggingen betekenen. De algemeen geaccepteerde wijsheid is dat een pensioenfonds niet speculeert met valuta’s, dus dek je het risico af. ‘Als een pensioenfonds dat niet zou doen, zou de visie op valuta’s allesbepalend zijn vanwege het enorme risico waar je aan blootstaat,’ zegt Thijs Aaten, hoofd treasury & trading bij APG. Dat is ook precies hoe toezichthouder DNB erover denkt. Valutarisico afdekken wordt beloond met een lager Vereist Eigen Vermogen.

Visie op wisselkoersen bepaalt afdekking

Dat pensioenfondsen niet speculeren op wisselkoersen, wil niet zeggen dat ze er geen visie op hoeven hebben. Die visie is namelijk wel bepalend voor de mate van afdekking. Wisselkoersen worden niet uitsluitend bepaald door de kracht van een economie of de stand van de rente. Het huidige volatiele decennium laat zien dat er andere factoren meespelen.

Zo profiteert de dollar van zijn status als reservemunt in penibele tijden. Dus kan de dollar stijgen, zelfs al geeft de Amerikaanse economie daar geen aanleiding toe. Dat geldt in mindere mate voor de euro. ‘Het hangt van het soort crisis af welke valuta als reserve fungeert’, zegt Harrie Dielen, beleggingsstrateeg bij PGGM.

Afdekking obligaties en aandelen verschilt

Elk pensioenfonds heeft zijn eigen valutabeleid, maar er zijn veel overeenkomsten. Bij vastrentende waarden, zoals obligaties, wordt doorgaans het valutarisico volledig afgedekt. De rendementen op deze beleggingen zijn relatief laag en stabiel, maar zouden zonder afdekking grotendeels worden bepaald door de wisselkoers euro-dollar, en daardoor veel risicovoller zijn.

Bij zakelijke beleggingen als aandelen en vastgoed ligt het percentage valutarisico afdekken doorgaans tussen de 50 en 70%, al zijn er ook fondsen die voor 100% kiezen. Zo niet APG. ‘Volledig afdekken is om verschillende redenen niet logisch,’ zegt Aaten. ‘In aandelenkoersen zit veel meer beweging. Als je 100% wilt afdekken, ben je continu aan het handelen. Los daarvan is het niet oninteressant om in zakelijke waarden een beetje valutarisico te lopen. Bijvoorbeeld als inflatiebescherming.’

PGGM adviseert pensioenfondsen een afdekking van 70% bij zakelijke waarden. Dat percentage wordt jaarlijks opnieuw bekeken. Om de paar jaar vindt een diepgaande studie plaats naar het valutarisico. Dielen stelt dat de ‘eerste tien procent valutarisico’ weinig impact heeft op de totale beleggingsportefeuille. ‘Hoe ver je daar vervolgens onder daalt, hangt af van je visie als pensioenfonds. Valutarisico afdekken is niet gratis. Het levert je geld op als de koers daalt, maar het kost je je rendement als de koersen stijgen.’

Anders dan bij de dollar is het valutarisico in opkomende markten doorgaans onderdeel van de risico-rendementsweging. De kosten van afdekken wegen hier naar verwachting niet op tegen het koersverlies dat je hebt als je het risico niet afdekt. ‘Onze klanten dekken de valutarisico’s in opkomende markten daarom niet af,’ zegt Dielen.

Lees de rest van dit artikel op Pensioen Pro (account vereist)

Zie voor het volledige verhaal het papieren magazine van Pensioen Pro.

Lees meer:

Uw pensioenartikelen

inhoud

Reader uitleg | Deel uw reader

U bevindt zich op uw eigen reader-pagina waar u de voor u interessante artikelen kunt verzamelen en bewaren. U kunt inloggen zodat u deze reader overal kunt lezen. U bent nog niet ingelogd en daarom worden deze artikelen alleen in deze sessie bewaard.

Login met uw Twitter of uw Facebook of uw LinkedIn account

Print de reader inhoud